Ehangu ar waith pontio’r cenedlaethau yn Llanaelhaearn a’r Ffôr ger Pwllheli Thursday 19 September 2019

Mae pump sefydliad yn dathlu o dderbyn cefnogaeth ariannol i sefydlu prosiectau sy’n pontio’r cenedlaethau, diolch i waith Grŵp Cynefin. Mae’r gymdeithas yn awyddus i wella lles a lleihau unigrwydd ym mywydau’r henoed sy’n byw mewn cymunedau gwledig.


Ehangu ar waith pontio’r cenedlaethau yn Llanaelhaearn a’r Ffôr ger Pwllheli

Dros y flwyddyn ddiwethaf, mae Grŵp Cynefin wedi cydweithio mewn partneriaethau gyda Phrifysgol Bangor, Cyngor Gwynedd a CADR (canolfan ymchwil heneiddio a dementia) yn ogystal ag ysgolion cynradd i gau’r gagendor sydd rhwng pobl hŷn a phlant, mewn prosiectau gwahanol dan y teitl Pontio’r Cenedlaethau.

Yn dilyn cynhadledd lwyddiannus nôl ym mis Ebrill i drafod gwaith ymchwil ac arfer da ym maes pontio’r cenedlaethau gyda’i bartneriaid, a nifer o ymweliadau a sesiynau arbennig rhwng trigolion hŷn a phlant bach yng nghynlluniau tai gofal ychwanegol Grŵp Cynefin, roedd staff y gymdeithas yn awyddus i ehangu’r prosiect ymhellach i gymunedau eraill elwa ar y profiadau positif. Sefydlwyd bwrsariaethau bychain, gwerth £300 i’w dosbarthu i brosiectau penodol sy’n chwilio am gefnogaeth ariannol i gyrraedd at bobl hŷn.

Sefydlu gardd i bontio’r cenedlaethau gan Antur Aelhaearn yn Llanaelhaearn yw un o’r prosiectau llwyddiannus, tra draw yn Y Ffôr, Pwllheli cynllun Lleisiau’r Llwyn gan Hafod Hedd, uned gofal dydd i bobl gyda dementia sy’n dathlu derbyn cefnogaeth ariannol.

Yn ôl Edwin Humphreys, cydlynydd sy’n gweithio yn Hafod Hedd: “Rydym yn cydweithio gydag ysgolion cynradd lleol ers tro i godi ymwybyddiaeth o’r cyflwr dementia, gan roi’r cyfle i’r disgyblion gyfarfod a gweithio yn greadigol gyda phobl hŷn. Y gobaith yw lleihau’r stigma sydd ynghlwm a’r cyfle meddygol dyrys hwn.

“Fel rhan o brosiect Lleisiau’r Llwyn, rydym yn cydweithio gyda disgyblion Ysgol Bro Plennydd yn Y Ffôr i ail greu hen record gan y grŵp pop lleol o’r chwedegau, ‘Lleisiau’r Llwyn’. Mae cyswllt penodol yn yr ardal gyda nifer o gyn aelodau’r band ac rydym wedi bod wrthi’n ail recordio pedair cân adnabyddus gyda phawb, all fod o fudd i ysgogi hwyl y cyfnod i nifer o’r unigolion sy’n defnyddio’r gwasanaeth gofal dydd dementia yma.”

Mae’r grant gan Grŵp Cynefin wedi galluogi’r prosiect i greu copïau o’r CD a dylunio clawr newydd gyda’r unigolion sy’n rhan o’r CD ar gyfer ei ddefnyddio ar y gryno ddisg.

Prosiect amgylcheddol yn yr awyr agored sy’n elwa o’r ail fwrsariaeth yn Llanaelhaearn. Rhoi cyfle i drigolion cartref gofal Bryn Meddyg a Gwasanaethau Gofal Dydd Dwyfor i gydweithio gyda phlant Ysgol Gynradd Llanaelhaearn i greu gardd lysiau organig y mae Antur Aelhaearn.

“Mae’n rhan o ethos Antur Aelhaearn i hybu dysgu sgiliau newydd a gwella cyfleusterau yn y pentref,” eglura Mari Lloyd Ireland aelod o Antur Aelhaearn. “Felly roedd cydweithio gyda’r ddwy genhedlaeth yn tynnu nifer o’r gymuned at ei gilydd ac yn rhoi’r cyfle i ni godi ymwybyddiaeth am ddementia ymysg y genhedlaeth nesaf.

“Rydym wedi gallu prynu offer ar gyfer yr ardd, coed a phlanhigion, hadau a deunydd fel menig, ffyrch a rhawiau bychain i’w defnyddio yn yr ardd. Mae troi darn o dir gwastraff yn y pentref yn lleoliad i bobl hŷn a phlant ddod at ei gilydd i gymdeithasu a chymryd rhan mewn gweithgareddau garddio ymarferol, yn beth positif iawn. Rydym yn ddiolchgar iawn i Grŵp Cynefin am y gefnogaeth.”

Y tri prosiect arall sydd wedi elwa o’r bwrsariaethau yw:

• Tîm Llesiant Cymunedol Conwy a’i prosiect: Wee ones meeting wise ones

• Meithrinfa Morlo Nursery a’i prosiect: Pontio cenedlaethau’r haf

• Cartref Nyrsio Fairways Nursing Home a’i prosiect: Tyfu gyda’n gilydd

Yn ôl Mair Edwards, rheolwr mentrau cymunedol Grŵp Cynefin: “Erbyn hyn, mae gennym dystiolaeth bod gwaith pontio’r cenedlaethau yn gwella lles pobl ac yn lleihau unigrwydd trigolion. Felly mae ehangu’r gwaith rydym wedi ei wneud dros y misoedd diwethaf gyda grwpiau mewn cymunedau eraill, yn werth chweil.

“Trwy gyfathrebu â phlant, mae pobl hŷn yn teimlo’n llai ynysig ac yn llwyddo i wneud pethau na fyddent fel arfer yn eu gwneud. Mae rhannu ein profiad a chefnogi cymunedau gwledig eraill i fanteisio ar brosiectau pontio’r cenedlaethau yn cadarnhau ein hegwyddor o gynnig mwy na thai i drigolion yng ngogledd Cymru.”

Yn ystod yr Eisteddfod Genedlaethol yn Llanrwst ym mis Awst, cyflwynwyd y sieciau i’r ddau brosiect llwyddiannus gan y ddarlledwraig, Beti George sy’n llysgennad dros ofal dementia.


Yn ôl i'r rhestr